طرح بیمه زنان خانه دارکه در سال ۸۲ به تصویب رسیده بود هرگزازسوی دولت های گذشته جدی گرفته نشد و متاسفانه زنان بدون اینکه شیرینی شهد آن را بچشند لغو گردیدوفراکسیون زنان و کمیسیون امور اجتماعی مجلس نیز هیچ گونه اقدامی جهت پیگیری دلیل لغو آن ازسوی دولت انجام نداد.
به گزارش خبرنگار “زن فردا”، زنان خانه دار با پرداخت ۶۰ هزار تومان و سازمان بهزیستی نیز با پرداخت همین مبلغ سالانه ۱۲۰ هزار تومان بیمه می شدند مصوبه ای که به عنوان طرح بیمه بازنشستگی مصوبه مجلس و دولت بود و تا سال۸۷ اجرا می شد اما متاسفانه وزارت رفاه به یکباره و ناگهانی دستور لغو این مصوبه در حال اجرا را گرفت.
به دنبال آن سازمان تامین اجتماعی هم اعلام کرد که تمامی افرادی که حق بیمه خود را پرداخت کرده اند به مراکز ذیربط مراجعه و مبالغ واریزی سهم خودشان یعنی زنان خانه دار و سهم دولت را دریافت نمایند و به همین سادگی حقی که مصوبه قانونی بود به راحتی با یک ابلاغیه ناگهانی لغو گردید و حرکت قوی و پیگیری نیز از مراکز نظارتی قانونی مشاهده نشد.
بیمه زنان خانه دار برای حمایت حداقلی از زنان خانه دار ایران اسلامی است و این بیمه در نخستین سال اجرا با بودجه ۲ میلیارد تومانی به اجرا گذاشته شد و بنا بود تا با رشد بودجه ، تمامی زنان خانه دار را پوشش دهد این طرح که در حمایت از زنان و رفع مشکلات فراروی آنها و حمایت هر چند قلیل تصویب شده بود و هر ساله با تحت پوشش قرار دادن بخشی از زنان خانه دار به طور کامل پیاده می شد.
در حال حاضر حدود ۱۳ میلیون نفر زن خانه دار در کشور زندگی می کنند و مقرر شده بود که با توجه به اعتبارات در نظر گرفته شده سالانه یک میلیون نفر تحت پوشش این طرح بیمه قرار بگیرند اما متاسفانه اینک با بی اعتنایی و عدم پیگیری نهاد حمایتی ، این طرح بعد از چند سال اجرایی شدن رها شد و فقط حدود ۳۰ هزار نفر از زنان خانه دار در برخی استانها بیمه شدند.
این مصوبه زنان خانه داری را زیر پوشش قرار می داد که شاغل، دانشجو یا دانش آموز نباشند و سنشان کمتر از ۲۲ و بیشتر از ۶۰ سال نباشد که با پرداخت ماهانه ۵ هزار تومان پس از ۲۰ سال می توانستند از مستمری پرداختی به کارکنان بازنشسته مشمول قانون استخدامی کشوری برخوردار شوند.
بیمه زنان خانه دار به همراه طرح کاهش ساعت کاری زنان از جمله مهم ترین برنامه هایی بود که طی سال های اخیردر حوزه زنان در دستور کار دولت قرار داشت.اگرچه این طرح ها در دولت نهم ناتمام ماند اما در دولت دهم هم به دست فراموشی سپرده شده است.
کارشناسان بیمه معتقدند، اوضاع نابسامان سازمان تامین اجتماعی، دولت را در پیگیری و اجرای بیمه زنان خانه داربه تامل بیشتری واداشته است. به طوری که حتی در اواخر سال ۸۷ با مصوبه وزارت رفاه و تامین اجتماعی در مورد لغو تعهدات دولت در مورد بیمه زنان خانه دار، دولت از اجرای این طرح به طور کامل عقب نشینی کرد. همین کارشناسان علت اصلی مشکلات سازمان عریض و طویل تامین اجتماعی را بدهی سرسام آور ۱۹هزار میلیارد تومانی دولت به این سازمان می دانند و مدعی هستند دولت سازمان تامین اجتماعی را در آستانه ورشکستگی قرار داده است.
بالا خره بعد از امیدواری هایی که در دل زنان خانه دار مخصوصا در روزهای پروعده و شعار قبل از انتخابات به وجود آمده بود، مسوولان سازمان تامین اجتماعی بالاخره به موانع سرراهشان برای اجرایی کردن این طرح اذعان کرده اند.
به گفته مدیرکل امور فنی بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی، از آنجا که فعلا اجرای طرح اصلی بیمه زنان خانه داربا موانعی مواجه شده است، قرار شده تامین اجتماعی برای پاسخ دادن به نیاز این گروه از زنان، خانه داری را نیز به عنوان شغل پذیرفته و به این ترتیب، ۱۳ میلیون زن خانه دار را در قالب حرفه ها و مشاغل آزاد بیمه کند.
بیمه زنان خانه دار برای حمایت حداقلی از زنان خانه دار ایرانی تهیه شد و به نظر می رسید که دولت با گسترش آن، به حمایت زنان خانه دار کمک کند. این بیمه که در نخستین سال اجرا با بودجه ۲ میلیارد ریالی به اجرا گذاشته شد بنا داشت تا با رشد بودجه، تمامی زنان خانه دار را پوشش دهد. این طرح که برای حمایت از زنان و رفع مشکلات آنان تصویب شده بود مدتی پس از اجرا به دلیل مشکلات ایجاد شده (اواخر سال ۸۷) متوقف شد .
اما نکته ای که هنوز هم متولیان این طرح نادیده گرفته اند این است که حتی اگر آن ها هم بگویند و در طرح هایشان هم بیاورند که ازاین به بعد زنان خانه دار جزو شاغلان محسوب می شوند اما به هرحال در واقع نمی تواند اینطور باشد. چرا که اصولا زنان خانه دار درآمدی ندارد و طبق قانون مدنی کشور از شوهران خود خرجی (نفقه) دریافت می کنند و معلوم نیست که چگونه باید سهم ۱۲ تا ۱۸ درصدی حق بیمه خود را بپردازند.
همواره در مورد این موضوع که کار زنان در خانه شغل محسوب شود یا نه تفاوت دیدگاه وجود داشته است اما شاید بتوان ادعا کرد که هیچ انسان منصفی در مورد دشواری و طاقت فرسا بودن کار خانم ها در منزل تردیدی به خود راه نمی دهد. از دیدگاه شرع مقدس هم اگر بررسی کنیم انجام کارهای خانه برای زنان اجباری نیست و خانم خانه حتی می تواند بابت کارهای منزل اجرت المثل دریافت کند.
بیمه زنان خانه دار به ویژه از آن رو که بسیاری از زنان به جهت اشتغال تمام وقت در منزل حقوقی دریافت نمی کنند و از مزایای بازنشستگی بی بهره می مانند، اهمیت می یابد، زیرا این دسته از بانوان که اکثریت جمعیت زنان کشور را تشکیل می دهند هیچگاه استقلال مادی نخواهند داشت و این موضوع در سنین کهنسالی بخصوص در صورت فوت همسر دشواری ها را برای این دست از زنان کشور دو چندان می کند.
دبیر منطقه ۷ کمیسیون حقوق بشر اسلامی از جمله اشخاص حقوقی است که نسبت به بی تفاوتی دولت در مورد بیمه زنان خانه دار انتقاد دارد. وحید کاظم زاده خاطرنشان می کند: اینکه دولت نخواسته و نمی خواهد از زنان خانه دار کشور حمایت کند، حالا دیگر کاملا باورپذیراست، بدین ترتیب تنها روزنه امیدی که زنان خانه دار تا پیش ازاین داشتند و آن اجرای طرح بیمه زنان خانه داربود با دستورالعمل وزارت رفاه منتفی شد.
با وجود آن که امسال وارد هفتمین سال به تعویق افتادن این طرح ملی می شویم صمدالله فیروزی سرپرست معاونت سیاستگذاری و برنامه ریزی وزارت رفاه در سال جدید خبری نوید بخش را به سمع و بصر مردم می رساند. او برخلاف همه کارشناسان این رشته معتقد است که هیچ مشکلی برای بیمه شدن زنان خانه دار وجود ندارد و زنان خانه دار می توانند با پرداخت حق بیمه، زیر پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار گیرند.
وی با بیان اینکه بیمه زنان خانه دار مصوب مجلس نبود بلکه طرحی بود که از سوی دولت توسط وزارت رفاه اجرا شده است، اظهار داشت: این طرح از ۲سال پیش توسط وزارت رفاه در کشور اجرا شد. فیروزی اضافه کرد: در بیمه زنان خانه دارروستایی، حق بیمه توسط دولت پرداخت می شود و زنان شهری نیز می توانند با پرداخت حق بیمه از طرف خودشان زیر پوشش بیمه اجتماعی قرار گیرند.
فیروزی به موضوع بیمه درمان زنان خانه دار در کشور اشاره کرد و افزود: تمام زنان خانه دار و همچنین تمامی افراد در کشور می توانند زیر پوشش بیمه درمان ایرانیان قرار گیرند و از خدمات مطلوب این بیمه استفاده کنند.
دکتر “مصطفی اقلیما”، دبیر جامعه مددکاری ایران که تحقیقات زیادی را در مورد بیمه های مختلف انجام داده است، با اشاره به اینکه دولت موظف است افراد مختلف جامعه را بیمه کند، می گوید: “ما زمانی می توانیم از بیمه زنان خانه دار صحبت کنیم که خانه داری را جزو مشاغل به حساب بیاوریم و مزایای دیگری را نیز به شاغلان آن اختصاص دهیم; یعنی اگر به عنوان مثال، براساس پایه حقوق همسرانشان مبلغی از آنها گرفته می شود، دو برابر آن به عنوان حقوق مستمری به آنها داده شود نه یک پنجم آن.”
اقلیما ادامه می دهد: “اگر ما بخواهیم از زنان خانه داری که هیچ کار خانگی درآمدزایی را انجام نمی دهند، حق بیمه دریافت کنیم، باید سراغ همسرانشان برویم، در حالی که بسیاری از این همسران درآمد کافی برای پرداخت حق بیمه خودشان را نیز ندارند چه برسد به همسرانشان، افرادی هم که شوهرانشان دارای بیمه هستند و خود نیز تحت پوشش این بیمه قرار می گیرند نیازمند به بیمه جدید نیستند، اما اگر جامعه هدف این طرح، زنان سرپرست خانوار هستند، باید بگوییم که طبق قانون، دولت موظف است کمک لازم را به این زنان بکند نه اینکه حق بیمه ای را اضافه بر خرج روزانه شان از آنها بگیرد.” به نظر می رسد با تمام فراز و نشیب هایی که این طرح از سالهای گذشته به خود دیده است، مسوولان سازمان تامین اجتماعی و وزارت رفاه، باید با دقت بیشتری شرایط مربوط به بیمه زنان خانه دار را تدوین کند و این موضوع را از حد شعارهای تبلیغاتی بگذرانند.
مریم مجتهد زاده نیز از میان همه آنهایی که خوشبینانه رویای اجرای این طرح را در سر دارند در نشستی خبری با عنوان ” ۱۰۰ روز در مرکز امور زنان و خانواده “ گفت : با توجه به برنامه وسیعی که برای اجرای بیمه زنان خانه دار در دست اقدام داریم، امیدواریم تا پایان دولت دهم آن را محقق کنیم.
وی با اشاره به اینکه بنیان برنامه ریزی برای اجرای بیمه زنان خانه دار نادرست بوده است، افزود: زنان خانه دار ۱۸ میلیون نفر از جمعیت کشور را شامل می شوند که معمولا کمتر مورد توجه برنامه ریزان حوزه زنان بوده اند.
مشاور رئیس جمهور گفت: حضورآگاهانه و توانمند زنان در محیط خانواده به سلامت جامعه کمک می کند و زنان خانه دار نباید احساس کنند که وظایفشان کم اهمیت است، از این رو باید ارزش کار خانگی در محاسبه سرانه ملی منظور شود.
وی، توجه به بحث زنان سرپرست خانوار، برنامه ریزی برای زنان شاغل، اهمیت بهداشت و سلامت زنان و ورزش بانوان را از اولویت های برنامه های مرکز امور زنان و خانواده بیان کرد و گفت: موضوع دختران جوان و توجه به زنان روستایی و پژوهش های کاربردی در این حوزه مد نظر این مرکز است تا برنامه های مختلفی در این زمینه تدوین و عملیاتی شود.
بیتا مومنی آسیب شناس و فعال حوزه زنان معتقد است با توجه به تغییرات اجتماعی و دگرگونی شئون زندگی در ایران، برخی از وظایف زنان عوض شده و برخی وظایف و الزامات جدید به زندگی آن ها اضافه شده است. برخی از وظایف آنان هم مرتفع شده است.
وقتی به آسیب های مبتلا به جامعه نگاهی می کنیم می بینیم بسیاری از اتفاق های ساده اجتماعی که هر کدام آسیبی بزرگ را ایجاد می کنند (مهریه بالا) تنها به نیت حمایت زنان از خود ایجاد شده اند. این طرح می تواند ازوقوع بسیاری از آسیب های اجتماعی که به مدد رخدادهای ناخوشایند سیاسی روز افزون شده اند را بگیرد.
با صراحت می توان ادعا کرد که این طرح توانایی تبدیل شدن به یک طرح ملی را دارد و کاش به زودی همه حرف و حدیث ها و مشکلات بودجه ای این طرح تمام شده و بعد از ۷ سال نتیجه ای حاصل شود.
آیا به این راحتی می توان از زیر بار مسولیت قانونی شانه خالی کرد و پاسخگو نبود؟آیا زنان خانه دار بدلیل اینکه تریبونی برای احقاق حق خود ندارند و دسترسی به مسولین امر یا حتی عدم آشنایی کافی با حق قانونی تصویب شده، باید محرومیت مضاعف تحمل کنند؟
با سلام من حدود سه سال حق بیمه به بهزیستی میدادم تا اینکه چند ماه پیش گفتن بیاین پول با مقداری که دولت براتون ریخته بردارید من هم رفتم بر داشتم الان نمیتونم این بیمه رو در تامین اجتماعی ادامه بدم شرایط ان چیست